Bugünkü Datça’nın idari ve toplumsal yapısını anlamak için Cumhuriyet’in ilk yıllarına bakmak gerekiyor. Çünkü yarımadanın modern ilçe kimliği bu dönemde şekillendi.
Reşadiye’den Datça’ya
Osmanlı’nın son döneminde Reşadiye adıyla anılan yerleşim, Cumhuriyet döneminde yeniden Datça adını aldı. Bu yalnızca bir isim değişikliği değil, yeni devletin idari yapısına geçişin de parçasıydı.
1928: İlçe
1928 yılında Reşadiye merkez olmak üzere Datça ilçe teşkilatı oluşturuldu. Dönemin Datça’sı bugünkü nüfus ve yerleşim yoğunluğundan oldukça farklı, küçük bir yarımada yerleşimiydi.
Milli Mücadele yılları
Datça’nın yakın tarihini yalnızca Cumhuriyet’in ilanından başlatmak da eksik olur. Milli Mücadele döneminde Reşadiye ve çevresindeki yerel örgütlenmeler, bölgenin siyasi dönüşümünü anlamak açısından önemlidir.
1947: Merkezin İskele’ye taşınması
1947 yılında ilçe merkezinin Reşadiye’den İskele Mahallesi’ne taşınması, Datça’nın sonraki gelişimi açısından kritik bir dönüm noktasıydı. Denizle doğrudan ilişkili yeni merkez, zaman içinde ilçenin ticari ve turistik gelişiminin de odağı haline geldi.
Turizmle değişen Datça
20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ulaşımın gelişmesi ve turizmin büyümesi Datça’nın ekonomik yapısını değiştirdi. Tarım ve hayvancılık önemini korurken konaklama, yeme-içme ve hizmet sektörleri giderek daha görünür hale geldi.
Bugünkü Datça
Modern Datça’nın kimliği aslında birkaç farklı dönemin üst üste gelmesiyle oluştu: Reşadiye’nin geleneksel dokusu, İskele’nin kıyı ekonomisi, köylerin tarımsal yaşamı ve son yarım yüzyılın turizm hareketliliği.