D ünyaca ünlü piyanist İdil Biret’in adını taşıyan festival, 14 Eylül 2026’da Datça Amfi Tiyatro’da başlayacak. Klasik müzik festivali bu yıl Datça, Bodrum ve Menteşe’de düzenleniyor. Ancak festivalin hikâyesi 2026’dan ya da 2019’daki ilk festivalden bile daha geriye uzanıyor.İdil Biret Festivali 7. yılında Datça’da: 2017’den 2026’ya uzanan müzik yolculuğu…
Muğla’da klasik müziği antik kentler, açık hava tiyatroları ve kentin farklı sahneleriyle buluşturan İdil Biret Müzik Festivali, 2026 yılında yedinci kez düzenleniyor.
Festivalin 7. yılı için seçilen ilk durak ise bu kez Datça.
14-17 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek festival kapsamında Datça, Bodrum ve Menteşe’de iki senfonik konser, iki oda müziği konseri ve piyano öğrencilerine yönelik bir workshop düzenlenecek. Etkinliklerin tamamı ücretsiz takip edilebilecek.
Fakat İdil Biret Festivali’nin hikâyesi yalnızca yedi yıllık bir festival takviminden ibaret değil.
Festivalin kökleri Stratonikeia’da
İdil Biret’in Muğla ile kurduğu kültür-sanat bağının geçmişi festivalden önceye uzanıyor.
Muğla’nın Yatağan ilçesindeki Stratonikeia Antik Kenti’nde 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirilen konserler, bugün İdil Biret Festivali olarak devam eden organizasyonun kültürel zeminini oluşturdu.
2018 yılında İdil Biret, Stratonikeia Antik Kenti’ndeki amfi tiyatroda Muğla Büyükşehir Belediyesi Orkestrası eşliğinde sahne aldı. Dönemin haberlerinde bu konserin, antik kentteki ikinci İdil Biret konseri olduğu ve büyük ilgi gördüğü aktarılıyordu.
Festivalin daha sonraki yıllardaki gelişimini anlatan kaynaklarda da Stratonikeia’daki bu konserlerin büyük ilgi görmesinin ardından festival fikrinin oluştuğu belirtiliyor.
Bu nedenle festivalin tarihçesine bakarken iki ayrı başlangıcı birbirinden ayırmak gerekiyor:
2017-2018: İdil Biret konserleri ve festivalin oluşum dönemi
1948 yılında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün desteğiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden İdil Biret’in yurt dışında müzik eğitimi almasını sağlayan özel bir kanun çıkarıldı.
2019: “İdil Biret Müzik Festivali” adıyla başlayan festival dönemi
2019 – İlk İdil Biret Müzik Festivali
Festivalin resmi numaralandırmasındaki ilk buluşma 5-8 Ağustos 2019 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
1. İdil Biret Müzik Festivali, Marmaris Açık Hava Tiyatrosu’nda düzenlendi. Marmaris Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirilen festivalin konserleri halka açık ve ücretsizdi.
Festivalin kapanışında İdil Biret, kemancı İrina Nikotina ve çellist Julya Krepak ile oda müziği eserleri seslendirdi.
Dönemin sanat basını, festivalin büyük ilgi gördüğünü ve kapanış konserinin beklenenin üzerinde talep nedeniyle daha büyük bir açık hava tiyatrosuna taşındığını aktardı. Festivalin ilk yılında 5 binin üzerinde dinleyiciye ulaşıldığı bilgisi de sonraki yıllarda Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından paylaşıldı.
2020 – Beethoven’ın 250. yılı Bodrum’da
Festivalin ikinci yılı 20 ve 23 Temmuz 2020 tarihlerinde Bodrum Antik Tiyatrosu’nda gerçekleştirildi.
2020 programının merkezinde Beethoven vardı. Bestecinin doğumunun 250. yılı nedeniyle festival programı Beethoven’ın beş piyano konçertosu üzerine kurulmuştu.
İdil Biret de festival kapsamında sahneye çıkarak Beethoven’ın 5. Piyano Konçertosu’nu seslendirdi. Diğer konçertolar ise farklı piyanistler tarafından Muğla Büyükşehir Belediyesi Orkestrası eşliğinde yorumlandı.
Pandemi döneminin koşullarına rağmen festivalin gerçekleştirilmesi, organizasyonun Muğla’nın kültür takvimindeki yerini güçlendiren önemli aşamalardan biri oldu.
2021 – Yangınlar nedeniyle yarım kalan festival
2021 yılında festivalin üçüncüsü için hazırlıklar yapıldı.
2-5 Ağustos tarihleri arasında Marmaris Amfi Tiyatro’da gerçekleştirilmesi planlanan programda genç piyanistlere de önemli bir yer ayrılmıştı. İdil Biret’in seçmelerde jüri üyeleri arasında bulunduğu “Genç Piyanistler Seçmeleri” sonucunda Hande Önder ve Duru Aydın’ın festival sahnesinde yer alması planlanmıştı.
Ancak o yaz Muğla’yı etkileyen büyük orman yangınları nedeniyle festival gerçekleştirilemedi.
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin 2021 Faaliyet Raporu’nda da orman yangınları nedeniyle yaz sezonu etkinlikleri ve festivallerin, İdil Biret Müzik Festivali de dahil olmak üzere, gerçekleştirilemediği açıkça belirtiliyor.
Bu nedenle 2022’de gerçekleştirilen organizasyon yine 3. İdil Biret Müzik Festivali olarak adlandırıldı.
2022 – Festival yeniden sahnede
Üçüncü festival 2, 3 ve 5 Temmuz 2022 tarihlerinde Bodrum Kalesi’nde gerçekleştirildi.
Bu yıl festivalin genç müzisyenlere yönelik yönü daha belirgin hale geldi.
Daha önceki genç piyanistler seçmelerinden çıkan Hande Önder ve Duru Aydın, Muğla Büyükşehir Belediyesi Orkestrası eşliğinde sahne aldı. Avusturyalı piyanist Ingolf Wunder ve piyanist Başar Can Kıvrak da festival programında yer aldı.
Festivalde ayrıca soprano Burcu Hancı, bas Cumhur Görgün ve piyanist Fügen Yiğitgil’in katıldığı bir şan resitali gerçekleştirildi.
Ve önemli bir ayrıntı:
İdil Biret de festivalin kapanışında yeniden sahnedeydi.
Biret, Başar Can Kıvrak ve 17 yaşındaki Duru Aydın ile birlikte Muğla Büyükşehir Belediyesi Orkestrası eşliğinde Chopin’in eserlerini seslendirdi.
2023 – Cumhuriyet’in 100. yılında festival
Dördüncü İdil Biret Müzik Festivali 7-10 Temmuz 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Bu kez festivalin teması Cumhuriyet’in 100. yılıydı.
Muğla Büyükşehir Belediyesi Orkestrası, şef Münif Akalın yönetiminde sahne alırken; kariyerlerini Almanya, Amerika, Fransa ve İngiltere’de sürdüren genç sanatçılar Nihan Ulutan, Cumhur Görgün, Güray Başol ve Leyla Cemiloğlu festivalin solistleri arasında yer aldı.
Festivalin bu döneminde dikkat çeken başka bir gelişme de klasik müziğin Muğla’nın tarihi ve kültürel mekanlarıyla birlikte düşünülmeye devam edilmesiydi.
2024 – Fethiye ve Marmaris
Beşinci festival 19-22 Temmuz 2024 tarihlerinde gerçekleştirildi.
Festival bu kez Fethiye ve Marmaris’te iki konserlik bir programla izleyici karşısına çıktı.
19 Temmuz’da Telmessos Açıkhava Tiyatrosu’ndaki açılış konserinde Korkmaz Can Sağlam, Burcu Hancı ve Cumhur Görgün sahne aldı.
22 Temmuz’daki Marmaris Amfi Tiyatro konserinde ise Emre Nureyler ve Özgür Deniz Akalın piyano solistleri olarak yer aldı.
Her iki konser de Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası eşliğinde ve ücretsiz gerçekleştirildi.
2025 – Bodrum’dan Marmaris’e
Altıncı İdil Biret Müzik Festivali 18-21 Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Festival Bodrum’da açıldı, Marmaris’te sona erdi.
Bodrum Kalesi Kuzey Hendeği Sahnesi’ndeki açılışta genç piyanistler Deniz Oliveira Erdinç ve Ferhat Can sahne alırken, kapanış konserinde Emre Elivar ve Lal Karaalioğlu Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası eşliğinde müzikseverlerle buluştu.
2025 programında da genç müzisyenlerin festivaldeki ağırlığı dikkat çekti. Muğla Büyükşehir Belediyesi, festivalin genç sanatçılara önemli bir sahne fırsatı sunduğunu özellikle vurguladı.
2026 – Yedinci festival Datça’da başlıyor
İdil Biret Festivali’nin yedinci yılı, festival tarihinde Datça açısından ayrı bir önem taşıyor.
14 Eylül 2026 Pazartesi günü festivalin açılış konseri Datça Amfi Tiyatro’da yapılacak.
Açılışta Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası, şef Deniz Oliveira Erdinç yönetiminde sahne alacak.
Türkiye’nin önde gelen piyanistlerinden Hande Dalkılıç, Şostakoviç’in 2. Piyano Konçertosu’nu yorumlayacak.
Festivalin dikkat çeken genç sanatçılarından 18 yaşındaki Can Saraç ise Beethoven’ın 4. Piyano Konçertosu ile Datçalı müzikseverlerin karşısına çıkacak. Saraç, 2025 Uluslararası Klasik Müzik Ödülleri’nde (ICMA) “Discovery Award” ödülünü kazanmıştı.
Datça’da oda müziği buluşması
Festivalin Datça ayağı yalnızca açılış konserinden ibaret değil.
15 Eylül’de Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi terasında Barcarol Trio sahne alacak.
İrina Nikotina, Julya Krepak ve Aslı Tuncay’dan oluşan trio; Mendelssohn, Mozart ve Piazzolla’nın eserlerini seslendirecek.
16 Eylül’de ise Prof. Hande Dalkılıç tarafından piyano öğrencilerine yönelik bir workshop düzenlenecek.
Workshop, Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi Seminer Salonu’nda gerçekleştirilecek.
Festivalin diğer oda müziği konseri ise 16 Eylül’de Bodrum’da Hitit Trio tarafından gerçekleştirilecek. 17 Eylül’deki festival finali ise Menteşe Kent Meydanı’nda yapılacak.
İdil Biret Festivali’nin Datça açısından anlamı
Datça, uzun yıllardır açık hava konserleri ve klasik müzik etkinlikleri açısından önemli bir sahneye sahip.
2026 festivalinin açılışının Datça Amfi Tiyatro’ya verilmesi bu nedenle yalnızca bir konser programı değişikliği değil; Datça’nın Muğla’nın kültür-sanat rotası içindeki yerinin de genişlemesi anlamına geliyor.
Üstelik festivalin geçmişine bakıldığında önemli bir ortak nokta görülüyor:
İdil Biret Festivali, klasik müziği yalnızca konser salonlarına kapatmak yerine Muğla’nın antik kentleri, kaleleri, meydanları ve açık hava tiyatrolarıyla buluşturuyor.
Stratonikeia’dan Bodrum Antik Tiyatrosu’na, Bodrum Kalesi’nden Telmessos’a, Marmaris Amfi Tiyatro’dan şimdi Datça Amfi Tiyatro’ya uzanan bu yolculuk, festivalin yalnızca bir piyano festivali değil, aynı zamanda Muğla’nın kültürel mekanlarını görünür kılan bir etkinlik haline geldiğini gösteriyor.
7. İdil Biret Festivali 2026 programı
14 Eylül – Datça
Datça Amfi Tiyatro
Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası
Şef: Deniz Oliveira Erdinç
Solistler: Hande Dalkılıç, Can Saraç
15 Eylül – Datça
Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi Terası
Barcarol Trio
İrina Nikotina – keman
Julya Krepak – çello
Aslı Tuncay – piyano
16 Eylül – Datça
Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi Seminer Salonu
Hande Dalkılıç – Piyano Workshop
16 Eylül – Bodrum
Hitit Trio
Halit Turgay – flüt
Rüzgar Turgay – keman
Deniz Akalın – piyano
17 Eylül – Menteşe
Menteşe Kent Meydanı
Muğla Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası
Cem Babacan ve Tuna Bilgin
2026 festivalindeki konser ve workshop programlarının tamamı ücretsiz olarak takip edilebilecek.
☆☆☆
Kısa tarihçe
2017-2018: Stratonikeia Antik Kenti’nde İdil Biret konserleri; festival fikrinin oluştuğu dönem.
2019: 1. İdil Biret Müzik Festivali – Marmaris ve Menteşe.
2020: 2. İdil Biret Müzik Festivali – Bodrum Antik Tiyatrosu; Beethoven’ın 250. yılı.
2021: 3. festival planlandı ancak Muğla’daki orman yangınları nedeniyle gerçekleştirilemedi.
2022: 3. İdil Biret Müzik Festivali – Bodrum Kalesi.
2023: 4. İdil Biret Müzik Festivali – Cumhuriyet’in 100. yılı teması.
2024: 5. İdil Biret Müzik Festivali – Fethiye ve Marmaris.
2025: 6. İdil Biret Müzik Festivali – Bodrum ve Marmaris.
2026: 7. İdil Biret Festivali – Datça, Bodrum ve Menteşe. Festival ilk kez Datça’da açılıyor.
☆☆☆
İdil Biret kimdir?
İdil Biret, yalnızca Türkiye’nin yetiştirdiği önemli piyanistlerden biri değil; çocuk yaşta başlayan müzik yolculuğunu dünya sahnelerine, büyük orkestralara ve kapsamlı bir kayıt mirasına taşıyan bir sanatçı.
21 Kasım 1941’de Ankara’da doğan İdil Biret’in müzikle ilişkisi henüz çocukluk yıllarında başladı. Üç yaşında piyano karşısındaki yeteneği dikkat çekti; ilk derslerini Mithat Fenmen’den aldı.
Biret’in hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri ise henüz yedi yaşındayken yaşandı.
Yedi yaşında Paris’e uzanan yol
1948 yılında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün desteğiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden İdil Biret’in yurt dışında müzik eğitimi almasını sağlayan özel bir kanun çıkarıldı.
Bugün çoğunlukla “Harika Çocuklar Yasası” olarak anılan bu düzenleme sayesinde Biret, ailesiyle birlikte Fransa’ya gönderildi.
Paris’te dönemin önemli müzik eğitimcilerinden Nadia Boulanger ile çalıştı ve Paris Konservatuvarı’nda eğitim gördü. Konservatuvardan 15 yaşında üç birincilik ödülüyle mezun oldu.
Biret’in eğitiminde daha sonra iki büyük isim daha belirleyici oldu: Alfred Cortot ve Wilhelm Kempff.
Kempff ile ilişkisi yalnızca öğretmen-öğrenci ilişkisiyle sınırlı kalmadı. Biret, 1953 yılında henüz 11 yaşındayken Paris’teki Théâtre des Champs-Élysées’de Wilhelm Kempff ile birlikte Mozart’ın İki Piyano İçin Konçertosu’nu seslendirdi.
Biret’in resmi biyografisinde Kempff, sanatçının hayatı boyunca müzikal gelişiminde etkili olan önemli isimlerden biri olarak yer alıyor. Biret de kendi yazılarında Kempff ile tanışmasını ve daha sonraki çalışmalarını hayatının en özel müzik deneyimleri arasında anlatıyor.
Çocuk piyanistten dünya sahnelerine
İdil Biret’in uluslararası konser kariyeri genç yaşta başladı.
16 yaşından itibaren dünyanın önemli orkestraları ve şefleriyle çalışan Biret; Boston Senfoni, Londra Senfoni, Leipzig Gewandhaus, Leningrad Filarmoni ve Varşova Filarmoni gibi önde gelen orkestralarla aynı sahneyi paylaştı.
New York’taki Carnegie Hall, Londra’daki Royal Festival Hall, Paris’teki Théâtre des Champs-Élysées, Berlin Konzerthaus, Dresden Semperoper ve Moskova Çaykovski Salonu gibi dünyanın önemli konser salonlarında sahne aldı.
Kariyeri boyunca beş kıtaya yayılan binlerce konser ve resital gerçekleştirdi; aralarında Van Cliburn, Queen Elisabeth, Busoni, Montreal ve Sviatoslav Richter gibi önemli piyano yarışmalarının da bulunduğu uluslararası yarışmalarda jüri üyeliği yaptı.
Bu nedenle Biret’in hikâyesi yalnızca bir “çocuk dâhi” hikâyesi olarak kalmadı.
Çocuk yaşta başlayan olağanüstü yetenek, yetişkinlik döneminde de dünya çapında sürdürülen uzun bir sanat kariyerine dönüştü.
İdil Biret’in kayıt mirası
İdil Biret’in sanat yaşamının en dikkat çekici yönlerinden biri de kayıt çalışmaları.
İlk solo piyano plak kaydını 1959 yılında, 17 yaşındayken yapan Biret, sonraki yıllarda çok geniş bir repertuvarı plak ve CD’lere aktardı.
Bugün resmi arşivinde 100’ün üzerinde LP ve CD bulunan sanatçının kayıtları arasında Beethoven, Chopin, Brahms, Rachmaninoff, Boulez, Ligeti, Stravinsky ve başka pek çok bestecinin eserleri bulunuyor.
Bu kayıtların önemli bir bölümü yalnızca tek tek eserlerden oluşan albümler değil, bestecilerin geniş kapsamlı eser dizilerini içeriyor.
Biret;
- Chopin’in bütün piyano eserlerini,
- Brahms’ın solo piyano eserlerini ve konçertolarını,
- Rachmaninoff’un piyano eserlerini,
- Beethoven’ın 32 piyano sonatını,
- Beethoven’ın beş piyano konçertosunu,
- Liszt’in Beethoven senfonileri için yaptığı dokuz piyano uyarlamasını,
- Boulez’in üç piyano sonatını,
- Ligeti’nin etütlerini
kayıt altına aldı.
Bu repertuvarın genişliği, Biret’in yalnızca romantik dönem bestecileriyle sınırlı kalmadığını; klasik dönemden 20. yüzyılın modern ve çağdaş müziğine kadar uzanan geniş bir müzik dünyasında çalıştığını gösteriyor.
Beethoven kayıtları
Biret’in kayıt mirasında Beethoven’ın özel bir yeri bulunuyor.
Sanatçı, Beethoven’ın 32 piyano sonatını, beş piyano konçertosunu ve Liszt’in Beethoven senfonileri için yaptığı piyano uyarlamalarını kaydetti.
Ayrıca Beethoven’ın son döneminin önemli eserlerinden Diabelli Çeşitlemelerini de konserlerde seslendiren ve kaydeden ilk ve tek piyanist olduğu bilgisi resmi biyografisinde yer alıyor.
Bu çalışmalar, sanatçının yalnızca konserlerdeki performansını değil, gelecek kuşaklara bırakılan kapsamlı bir kayıt arşivini de oluşturdu.
Chopin ve Polonya ile kurduğu bağ
İdil Biret’in uluslararası sanat yaşamında Chopin yorumlarının ayrı bir yeri var.
Chopin’in bütün piyano eserlerini kaydetmesi, Biret’in en kapsamlı projelerinden biriydi. Bu kayıtlar 1995 yılında Polonya’da düzenlenen Chopin Plakları Büyük Ödülü kapsamında jüri özel ödülüne layık görüldü.
Biret, Chopin’in eserlerini yorumlaması ve Polonya kültürüne yaptığı katkılar nedeniyle 2007 yılında Polonya Cumhurbaşkanı Lech Kaczyński tarafından ülkenin önemli devlet nişanlarından biri olan Polonya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı ile onurlandırıldı.
Kayıtların tamamı 130 CD’de
İdil Biret’in yıllar boyunca gerçekleştirdiği kayıtların önemli bir bölümü daha sonra kendi adıyla oluşturulan İdil Biret Arşivi (IBA) altında bir araya getirildi.
2018 yılında sanatçının 1959’dan itibaren yaptığı stüdyo kayıtlarının tamamı 130 CD’lik büyük bir kutu edisyonu halinde yayımlandı.
Bu arşivde Beethoven’ın yanı sıra Bach, Brahms, Chopin, Liszt, Mozart, Rachmaninoff ve Schumann gibi bestecilerin eserlerinin yanı sıra 20. yüzyıl müziğinden çok sayıda çalışma da bulunuyor.
Arşivde ayrıca Biret’in 1970’lerde Atlantic/Finnadar için yaptığı kayıtlar ile daha erken dönem radyo kayıtları gibi tarihsel nitelikteki çalışmalar da yer alıyor.
İdil Biret neden önemli?
İdil Biret’in müzik tarihindeki yerini yalnızca aldığı ödüller veya verdiği konserlerin sayısıyla anlatmak eksik kalır.
Onun hikâyesi, Cumhuriyet’in ilk döneminde uygulanan müzik politikalarının yetiştirdiği bir çocuğun, dünyanın en önemli müzik merkezlerinde eğitim alarak uluslararası bir sanatçıya dönüşmesinin de örneklerinden biri.
Yedi yaşında devlet desteğiyle Paris’e gönderilen çocuk piyanist, yıllar içinde dünyanın büyük orkestraları ve şefleriyle çalışan; farklı dönemlerden bestecilerin eserlerini kaydeden; özellikle Beethoven, Chopin, Brahms ve Rachmaninoff repertuvarlarında kapsamlı kayıt dizileri oluşturan bir sanatçı haline geldi.
Bugün İdil Biret’in adı, bu nedenle yalnızca Türkiye’deki klasik müzik tarihiyle değil, uluslararası piyano repertuvarının kayıt mirasıyla da birlikte anılıyor.
Ve Muğla’da onun adını taşıyan festivalin anlamı da burada ortaya çıkıyor.
İdil Biret Festivali, adını yalnızca ünlü bir piyanistin isminden almıyor; çocuk yaşta başlayan bir müzik eğitiminin, dünya sahnelerine uzanan uzun bir sanat yolculuğunun ve gelecek kuşaklara bırakılan büyük bir kayıt mirasının adını taşıyor.
☆☆☆
Keyifli Datça | Etkinlikler
Bu sayfa festivalin geçmişini ve güncel programını birlikte takip etmek amacıyla hazırlanmıştır. Yeni yıllardaki programlar açıklandıkça tarihçe güncellenecektir.
