Bakale! Payam Ana’nız Anlatıveeri: Ocak Ayında Datça Dağları Gıpırdayıveeri!
”Evlatlarım, bundan keri her mevsim, her daim bu sayfada buluşucez. Dağda ne gıpırdasa benden duyiveceksiniz. Bu Payam Ana’nızın size sözüdür!”
☆☆☆
Keyifli Datça’yı okuyan güzel uşaklar, hepiniz hoş gelmişiniz, sefalar getirmişiniz!
Ben Payam Ana’nız… Bugün size pazar yerinden değil, dağın taşın bağrından sesleniyom. Bizim Datça’nın toprağı cömerttir, “al gari” der insana. Ama öyle her otu yolup atmaycan, vaktini bilcen, usulünce toplıcan. Hele gelin yamacıma, şu Ocak ayı gış otları eve nasıl girer, ortalık nasıl şenlenir bi anlatıveerin.
Ocak Geldi mi Hangi Otu Nerde Belleycen?
Bak Payam Ana’n sana deyivesin; Ocak ayı geldi mi Datça’nın toprağı fıkır fıkır kaynamaya başlar. Dışarıda hırçın bi lodos eser ama zeytinliklerin dibi süt liman olur, otlar fışkırıveeri. Datça yerel lezzetleri için çamurun içine düşme vaktidir gari!
Radika Otu, Datça
Dalleme ile Radika Gafayı Galdırıveedi mi Koşcan: Tam şimdi Reşadiye’nin, Hızırşah’ın nemli düzlüklerine inme vaktidir. Toprak daha doymamışken, o taze yeşillikler pıtır pıtır çıkar. Ocak ayı bitti mi bunlar kartlaşıveeri, tadı kaçıveeri. Elini çabuk tutmazsan sertleşir, odun gibi olur valla!
Karganyak ve Dallampa: Bunları taze taze toplayıp kavurcan, üzerine de yumurtayı kırdın mı değme keyfine!
Payamlar Hazırlıkta: Bakale, Ocak sonuna doğru gözün dallarda olsun. İlk çiçekler “ben geliyom” deyiveerir ama daha gışın ortasındayız, aldanıp da ceketini atıveeme!
Bu Gış Otlarını Eve Gorken Ne Etçen?
“Sadece Karın mı Doyurcez?”
“Evlatlarım, topladığınız o kuru dalları, yabani lavantaları sakın atmayın. Onları bi hasır ipe dizip gapınıza asıverin, evinize Datça’nın şifası dolsun. Sofranızın ortasına bi zeytin dalı goyuverin; bak o zaman o yemek nasıl daha bi tatlı geliveeri.”
Dağdan, bayırdan topladığın otları sadece mideye indirmek için mi sanırsın? Yoh yoh! Ocak ayının o gapalı havasında evi barkı bu otlarla canlandırıveez:
- Masanın Üstü Yeşillenivesin: Topladığın o diri radikaları, salkım saçak otları al, bi toprak çanağın içine suyla goyuvee. Mutfağın o yemek goqusuyla beraber dağ goqusu birbirine garışıveersin. Gışın ortasında insanın içine bi ferahlık geliveeri.
- Gış Bereketi Gapıya Asılıvees: Ocak ayında topladığın o sertçe gış otlarını, yabani kekikleri al, bi hasır ipliğiyle düğümleyiver. As onu dış gapının yanına! Hem gelen geçene “evde bereket var” der, hem de o gışın kasvetini gapıdan içeri sokmaz.
- Zeytin Dalıyla Odaları Şenlet: Zeytin silkme yeni bitmiş, her yer zeytin dalı… Al o budanan dallardan birkaçını, koy bi köşeye. Üzerine de topladığın o kınalı otlardan bağlayıvee. Bak bakalım o oda nasıl canlanıveeri.
Ben deerin ki:
“Uşaklar, Ocak ayı Datça’da toprağın uyandığı, gışın tadının çıktığı aydır. Dışarıda lodos uğuldarken, sen dağın bereketini eve soktun mu, senin evin içi her daim sıcak olur. Haydi gari, eline bi sepet al da düş yollara, ama otları kökünden söküp de toprağı küstürme emi!”
Du Bak Hele Efeler, Gelinleer!
Da anlatçaklarım vaar…
”Dağda ot toplamak eyidir ama bunları en eyi kim bişirir derseniz; Nerede Yenir? rehberime bi göz atıvein, orada benim onay verdiğim dürüst mutfaklar var.”
Niye deyip duruyom?
“A canım evlatlarım, dağda otu topladık ama o otun yanına bi deniz tuzu, bi de taze balık lazım. Şimdi ‘Payam Ana, biz nerde yiyelim bu balığı?’ derseniz, iki yolunuz var:
Eğer derseniz ki ‘Biz sadece taze bi balık yiyip kalkıvecez’, o zaman sizi şuraya alalım: Datça Balık Restoranları Rehberi. Orada dürüst balıkçılarım dizilidir.
Ama yok, ‘Biz şöyle bi demlenelim, mezenin hasını yiyip, ay ışığında sohbetin belini kıralım’ derseniz; işte o vakit bizim o meşhur Rakı Balık ve Keyif Sefası sokağına buyuriveceksiniz. Orası sadece karın doyurma yeri değil, ruhu yıkama yeridir gari!”
Yok ben evde galcam mı deyyon bugün?
“Otları topladık, yanına bi de Datça Pilavı yapalım ki sofra şenlensin.”
Zeytinyağı Nasıl Olcek?
“O otun tadı ancak o Sıvı Altın Zeytinyağı ile çıkar evlatlarım, genzinizi yakanı makbuldür!”
